KURULUŞ

Ankara Üniversitesi Fikrî ve Sınaî Haklar Araştırma ve Uygulama Merkezi (FİSAUM) 2547 Sayılı Kanun’un 7. maddesi d (2) bendi uyarınca hazırlanan ve 25 Haziran 1997 tarih ve 23030 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’ne bağlı olarak 1997 yılında kurulmuştur. 28.07.2000 tarihine kadar Merkez Müdürlüğü görevini Sayın Prof. Dr. Sabih Arkan yürütmüştür. FİSAUM Yönetmeliğinin 15. maddesine göre, merkezin ita amiri rektör olup, rektör yetkisinin tamamını veya bir kısmını Merkez Müdürüne devredebilir.

KURULUŞ NEDENİ

Bilindiği üzere, 1995 yılına kadar Türkiye’nin sınaî haklara ilişkin mevzuatı eskimiş ve yetersiz bir konumdaydı. Örneğin buluşların patent ile korunması, 1879 tarihli ihtira beratı kanunu ile markaların korunması ise 1965 tarihinde yürürlüğe girmiş olan ve hizmet markalarının korunmasını kapsamayan 551 sayılı kanun ile düzenlenmişti. Sınaî resim ve modeller ile menşe ve mahreç işaretleri hakkında ise, hiç bir yasal düzenleme mevcut değildi. Bu durum, uluslararası alanda etkin çalışmalar planlayan Türkiye’nin ticaret ve sanayi hayatı bakımından olumsuz sonuçlar yaratmaktaydı.
Sınaî mülkiyet hakları konusunda çağdaş mevzuat düzenlemelerinin hazırlanması çalışmalarına 80’li yıllarda başlandı. Bu çalışmalar, Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının 1 Ocak 1995 tarihinde yürürlüğe girmesi ve özellikle AT-Türkiye Ortaklık Konseyi’nin Avrupa Birliği ile Türkiye arasında gümrük birliğinin oluşturulması konusunda tarafların yükümlülüklerini belirleyen 6 Mart 1995 tarih ve 1/95 sayılı kararından sonra büyük ivme kazandı. 1/95 sayılı ortaklık konseyi kararının arkasından diğer bazı kanunlarda değişiklik yapılmasının yanında, patent, faydalı model, endüstriyel tasarım, markalar ve coğrafi işaretlerin korunmasını sağlamak amacıyla, Bakanlar Kurulu’na kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini veren 8.6.1995 tarih ve 4113 Sayılı Kanun kabul edildi. 4113 Sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanarak çıkartılan 551 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile patent haklarının, 554 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile endüstriyel tasarımların, 555 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile coğrafi işaretlerin ve 556 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de markaların korunması hakkında mevzuat düzenlemeleri gerçekleştirildi. Bu arada yine 1995 yılı içinde, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda, 1983’teki ilk değişiklikten sonraki ikinci ve en kapsamlı değişiklik de gerçekleştirildi. Bu itibarla, 1995 yılını, bir dönüm noktası olarak değerlendirmek uygun olur.
Fikrî ve Sınaî hakların, gerek ülkemizde gerek dünya çapında kazandığı büyük önemi dikkate alan Ankara Üniversitesi, 1997 yılında üniversite bünyesinde “Fikrî ve Sınaî Haklar Araştırma ve Uygulama Merkezi” kurulmasına karar verdi. Konuyla ilgili yönetmelik, 25.6.1997 tarih ve 23030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.